CB là gì?
Cầu dao CB là một thiết bị đóng cắt ngắt dòng điện bất thường hoặc sự cố. Cầu dao được thiết kế chủ yếu để đóng hoặc mở mạch điện, do đó bảo vệ hệ thống điện khỏi bị hư hỏng.
CB là viết tắt của từ gì? Cầu dao tiếng Anh là gì?
CB là ký tự được viết tắt của từ Circuit Breaker. Có thể tạm hiểu là thiết bị cắt mạch hay được biết đến ở Việt Nam với tên gọi phổ biến, đó là cầu dao. Vậy cầu dao trong tiếng Anh có nghĩa là Circuit Breaker và thường được gọi tắt là “CB” nhé.Cấu tạo của CB aptomat
Mặc dù CB cầu dao điện dùng cho áp thấp và trung áp có thiết kế độc đáo riêng để phù hợp với cường độ dòng điện, điện áp và ứng dụng. Nhưng xét về cơ bản vẫn có năm thành phần chính phổ biến trên các loại cầu dao khác nhau.
- Khung – Bảo vệ các bộ phận bên trong của bộ ngắt mạch cb khỏi các tác động của môi trường bên ngoài
- Cơ cấu vận hành – Cơ cấu đóng mở cầu dao
- Tiếp điểm – Cho phép dòng điện chạy qua bộ ngắt mạch khi đóng.
- Buồng hồ quang – dập tắt hồ quang khi cầu dao ngắt sự cố.
- Bộ phận móc bảo vệ – Bảo vệ thiết bị điện không bị quá tải và ngắn mạch, sẽ tác động khi trong mạch điện xảy ra các sự cố trên.
Khung vỏ CB aptomat điện
Khung vỏ thường được chế tạo bằng vật liệu cách điện và chịu nhiệt như nhựa PVC hay ABS…Chúng ngoài nhiệm vụ bảo vệ cho các thành phần điện bên trong, còn có chức năng thẩm mỹ giữa các thiết bị hay các hãng sản xuất với nhau.Cơ cấu truyền động cắt aptomat CB
Cơ cấu truyền động cắt của các aptomat CB điện ngày nay cũng cho chúng ta nhiều lựa chọn, cụ thể hơn chúng ta có thể:- Cắt bằng tay có thể thực hiện với dòng cắt dưới 0.6KA
- Cắt tự động với dòng điện lên đến 1KA
Tiếp điểm của CB aptomat
Tiếo điểm bên trong các cầu dao tự động hay CB điện thông thường có hai đến ba cấp tiếp điểm. Cụ thể:- Tiếp điểm phụ
- Tiếp điểm chính
- Tiếp điểm hồ quang
- Trường hợp đóng mạch: Tiếp điểm hồ quang bị đóng trước, đến tiếp điểm phụ, và cuối cùng là tiếp điểm chính.
- Trường hợp ngắt mạch: Quá trình diễn ra theo trình tự ngược lại. Tức là tiếp điểm chính sẽ mở trước, đến tiếp điểm phụ, và sau đó đến tiếp điểm hồ quang.
Buồng dập hồ quang
Đặc điểm của buồng dập hồ quang là có nhiều ngăn nhỏ, để chia nhỏ hồ quang ra, giúp cho việc dập hồ quang phát sinh được nhanh hơn, gọn gàng hơn.Buồng dập hồ quang cũng được chia làm 2 loại: Loại hở và loại nửa kín.Với mỗi loại sẽ có đặc điểm riêng:- Buồng dập hồ quang hở dùng trong các trường hợp dòng lớn hơn 50KA
- Buồng dập hồ quang nửa kín (có lỗ thoát khí nên không kín hoàn toàn và được gọi là nửa kín) dùng trong trường hợp có dòng dưới 50KA
Bộ phận móc bảo vệ
Là bộ phận bảo vệ khi có sự cố xảy ra, nên người ta thường tích hợp cả hai móc bảo vệ điện từ và móc bảo vệ nhiệt vào cùng một CB điện. Nhưng ngoài ra, còn có nhiều loại CB có tuỳ chọn móc bảo vệ khác như:- Móc bảo vệ quá dòng
- Móc bảo vệ sụt áp, thấp áp
Nguyên lý hoạt động của aptomat CB
Nguyên lý hoạt động của bộ ngắt mạch CB về cơ bản bao gồm các tiếp điểm cố định và di chuyển. Các tiếp điểm này chạm vào nhau và mang dòng điện ở điều kiện bình thường khi mạch điện đóng.Trong điều kiện hoạt động bình thường, các cơ cấu truyền động của bộ ngắt mạch có thể được mở hoặc đóng để đóng cắt và bảo trì hệ thống.Khi nào xảy ra lỗi trên bất kỳ bộ phận nào của hệ thống, cuộn dây hút của bộ ngắt sẽ được cung cấp năng lượng và các tiếp điểm chuyển động tách ra khỏi nhau theo một số cơ chế, do đó làm hở mạch.Thông số trên aptomat CB cần phải biết
Trên một thiết bị CB đóng ngắt mạch bất kỳ, luôn có những thông số kỹ thuật mà khi muốn sử dụng chúng, buộc chúng ta phải hiểu rõ, đó là:- Tần số hoạt động
- Điện áp làm việc định mức (Rated service voltage Ue)
- Điện áp chịu xung định mức (Rated impulse withstand voltage Uimp)
- Điện áp cách điện định mức (Rated insulation voltage Ui)
- Dòng cắt định mức (Rated uninterrupted current Iu)
- Khả năng cắt được dòng ngắn mạch Icu (Rated ultimate short-circuit breaking capacity Icu)
- Khả năng cắt được dòng ngắn mạch định mức (khoảng từ 75% đến 100%Icu) (Rated service short-circuit breaking capacity Ics=%Icu)
- Khả năng chịu đựng dòng ngắn mạch của tiếp điểm trong thời gian 1s hoặc 3s tùy vào nhà sản xuất (Rated short-time withstand current Icw)
Phân loại CB điện hiện có trên thị trường
Vì cách phân loại chung và phổ biến của cầu dao CB là dựa trên phương pháp được sử dụng để dập hồ quang, chúng ta sẽ thấy các loại cầu dao khác nhau dựa trên cơ sở giống nhau.
- Bộ ngắt mạch từ (Air Magnetic Circuit Breakers)
- Bộ ngắt mạch khí (Air Blast Circuit Breakers)
- Bộ ngắt mạch dầu (Oil Circuit Breakers)
- Bộ ngắt mạch sulfurhexafluoride (SF6) (Sulfurhexafluoride (SF6) Circuit Breakers)
- Bộ ngắt mạch chân không (Vacuum Circuit Breakers)
- Cầu dao ngoài trời.
- Cầu dao trong nhà.
- Bộ ngắt mạch hoạt động bằng lò xo.
- Bộ ngắt mạch khí nén.
- Bộ ngắt mạch thủy lực.
- Máy cắt điện áp cao.
- Máy cắt trung thế.
- Máy cắt điện áp thấp.
So sánh Aptomat và cầu chì
Mặc dù mục đích của cầu chì và cầu dao là giống nhau, cùng là thiết bị bảo vệ mạch điện. Nhưng có những điểm khác biệt cơ bản, điều quan trọng là cần hiểu khi lựa chọn để bảo vệ thiết bị và con người.
- Phải được thay thế sau khi nó đã tác động ngăn quá dòng.
- Giá rẻ hơn CB
- Không cần bảo trì
- Chỉ mở có tác dụng khi lỗi quá dòng
- Không có khả năng cho các tính năng bảo vệ tùy chọn
- Có thể bật lại sau khi ngăn sự cố quá dòng xảy ra
- Giá đắt hơn cầu chì
- Yêu cầu bảo trì
- Có các tính năng bảo vệ tùy chọn và nhiều lựa chọn bảo vệ chuyên sâu hơn như: ACB, MCB, MCCB, ELCB, VCB, RCCB, RCBO, RCD…
Cách chọn cầu dao tự động CB (circuit breaker)
Để xác định bộ ngắt mạch phù hợp cho nguồn cung cấp một pha, thì phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại tải, vật liệu cáp và nhiệt độ môi trường, …
Ứng dụng của CB aptomat
Ứng dụng của CB aptomat thì chúng ta, là dân kỹ thuật thì ai cũng biết, cũng quá rõ rồi. Trên các tủ điện điều khiển hay động lực…làm sao mà có thể thiếu những con CB nay được.
Câu hỏi thường gặp
CB là gì? CB viết tắt của từ gì?
+
CB viết tắt của Circuit Breaker — cầu dao tự động (aptomat): thiết bị đóng cắt ngắt dòng điện bất thường hoặc sự cố, bảo vệ hệ thống điện khỏi hư hỏng. CB vận hành được cả bằng tay và tự động.
Cấu tạo CB gồm những bộ phận nào?
+
Năm thành phần chính: khung vỏ cách điện chịu nhiệt (PVC/ABS), cơ cấu vận hành đóng mở, hệ tiếp điểm (phụ – chính – hồ quang), buồng dập hồ quang (loại hở cho dòng trên 50KA, nửa kín cho dòng dưới 50KA) và bộ móc bảo vệ (điện từ + nhiệt, có loại thêm bảo vệ quá dòng, sụt áp).
Tiếp điểm CB đóng ngắt theo thứ tự nào?
+
Khi đóng mạch: tiếp điểm hồ quang đóng trước, đến tiếp điểm phụ, cuối cùng là tiếp điểm chính. Khi ngắt mạch thì ngược lại — nhờ đó hồ quang chỉ phát sinh ở tiếp điểm hồ quang, bảo vệ tiếp điểm chính.
Cần tư vấn chọn bơm cho ứng dụng của bạn?Kỹ sư Thái Khương Pumps tư vấn kỹ thuật miễn phí, phản hồi trong 24h. 28+ thương hiệu bơm EU/G7 sẵn kho.
