Rotor bơm cánh: tri-lobe, bi-lobe và acteon khác nhau thế nào, chọn loại ra sao

Bơm rotor cánh là bơm thể tích quay: hai rotor hình cánh (lobe) quay đồng bộ ngược chiều nhờ hộp số đồng bộ. Hai rotor không chạm nhau mà giữ khe hở rất nhỏ, nên không mài mòn cơ học giữa các cánh và không cần bôi trơn bên trong buồng bơm. Mỗi vòng quay, chất lỏng bị “đong” trong các khoang giữa cánh rotor và thành buồng rồi đẩy ra cửa xả.

Số cánh trên rotor thay đổi cách dịch được đong và đẩy. Rotor càng nhiều cánh thì mỗi khoang càng nhỏ, số lần đẩy mỗi vòng càng nhiều, nên dòng chảy ra đều và êm hơn nhưng khoang chứa hạt rắn lại nhỏ đi. Ngược lại, rotor ít cánh có khoang lớn, nuốt được hạt to và dịch đặc, đổi lại xung dòng nhỉnh hơn một chút. Đây chính là lý do OMAC cung cấp nhiều kiểu rotor để khớp với từng loại dịch.

Rotor tri-lobe có 3 cánh nên mỗi vòng quay tạo nhiều khoang đẩy hơn, cho dòng chảy đều, ít xung và ít rung động. Lực cắt tác động lên dịch cũng dịu hơn, giúp giữ cấu trúc của các sản phẩm nhạy như kem, sốt, yogurt, kem mỹ phẩm hay nhũ tương. Đây là lựa chọn quen thuộc khi yêu cầu chính là chất lượng sản phẩm sau khi bơm và định lượng ổn định.

Tri-lobe phù hợp khi: dịch có cấu trúc cần bảo toàn, cần dòng êm để định lượng chính xác, hoặc khi áp suất và lưu lượng yêu cầu ở mức ổn định, liên tục. Với hạt rắn nhỏ và mịn, tri-lobe vẫn xử lý được, nhưng nếu hạt to thì nên cân nhắc bi-lobe.

Rotor bi-lobe chỉ có 2 cánh, nên mỗi khoang đong dịch lớn hơn đáng kể. Khoang lớn cho phép hạt rắn, miếng trái cây, miếng thịt hay dịch rất nhớt đi qua mà ít bị nghiền vỡ. Đổi lại, vì số lần đẩy mỗi vòng ít hơn, xung dòng có thể nhỉnh hơn so với tri-lobe — thường chấp nhận được trong các ứng dụng vận chuyển dịch đặc, có cấu trúc thô.

Bi-lobe phù hợp khi: bơm dịch chứa hạt hoặc miếng cần giữ nguyên hình, dịch có độ nhớt cao, hoặc khi ưu tiên thông thoáng khoang bơm để giảm tắc nghẽn. Dòng monobloc BE của OMAC dùng rotor bi-lobe và có thể xử lý hạt rắn kích thước khoảng 10–19 mm, là ví dụ điển hình của hướng thiết kế khoang lớn.

Bên cạnh tri-lobe và bi-lobe, OMAC còn có rotor Acteon — thiết kế đặc biệt dành cho những yêu cầu vận hành riêng mà hai kiểu phổ thông chưa tối ưu. Việc chọn Acteon thường gắn với điều kiện dịch cụ thể; nên trao đổi chi tiết với kỹ thuật để xác định cấu hình rotor phù hợp với dịch của bạn.

Về vật liệu, rotor được chế tạo bằng inox AISI 316L để đáp ứng yêu cầu vệ sinh thực phẩm, hóa chất và mỹ phẩm. Khi dịch có tính mài mòn, rotor có thể được bọc một lớp đàn hồi để bảo vệ bề mặt và giảm hao mòn. Dù là tri-lobe, bi-lobe hay Acteon, hai rotor đều quay đồng bộ và không tiếp xúc nhau, nên không sinh mạt kim loại làm nhiễm bẩn sản phẩm. Phần hao mòn chính của bơm tập trung ở phớt cơ khí và khe hở rotor, chứ không phải ở mặt tiếp xúc giữa hai cánh.

Khởi đầu, hãy mô tả dịch theo bốn câu hỏi: dịch có cấu trúc cần giữ không (kem, sốt, yogurt); có hạt hoặc miếng không và kích thước bao nhiêu; độ nhớt ở mức nào; và dịch có tính mài mòn không. Từ đó, tri-lobe nghiêng về dịch mịn cần dòng êm, bi-lobe nghiêng về dịch đặc hoặc có miếng, còn rotor bọc đàn hồi dành cho dịch mài mòn. Acteon là phương án khi điều kiện vận hành đặc thù.

Hình dạng rotor chỉ là một phần của bài toán. Bạn còn cần chọn dòng bơm phù hợp với yêu cầu vệ sinh (3-A, EHEDG, ATEX), kiểu phớt và cấu hình CIP/SIP. Hãy gửi thông số dịch để được tư vấn cấu hình trọn bộ.