Bơm rotor cánh cho ngành sữa, mỹ phẩm và dược: chọn dòng OMAC nào?

Bơm rotor cánh thuộc nhóm bơm thể tích quay. Hai rotor hình cánh (lobe) được dẫn động qua một hộp số đồng bộ để quay ngược chiều và luôn giữ khe hở nhỏ thay vì tì sát vào nhau. Mỗi vòng quay, các khoang giữa rotor và thân bơm hút dịch ở cửa vào và đẩy ra cửa ra một cách đều đặn. Vì rotor không chạm nhau nên buồng bơm không mài mòn và không cần dầu bôi trơn lọt vào dịch.

Đặc tính này rất hợp với ba ngành sữa, mỹ phẩm và dược, nơi dịch thường nhạy với lực cắt và yêu cầu độ sạch cao. Bơm chạy êm, lưu lượng ít xung, lực cắt thấp nên giữ được cấu trúc của những sản phẩm như sữa chua, kem tươi, sốt, nhũ tương mỹ phẩm hay hỗn dịch dược. So với bơm ly tâm vốn phù hợp dịch loãng, bơm lobe xử lý tốt dịch nhớt cao và có hạt rắn; so với bơm trục vít lệch tâm dùng cho dịch nhớt rất cao, bơm lobe gọn hơn và dễ vệ sinh hơn cho dây chuyền vi sinh.

Dây chuyền sữa và thực phẩm cần bơm vừa nhẹ tay với dịch vừa dễ làm sạch giữa các mẻ. Dòng B của OMAC là bơm rotor cánh AISI 316L lắp trên hộp số gang, có 17 cỡ từ B100 đến B680, lưu lượng tới 315 m³/h và áp suất tới 20 bar. Rotor có nhiều kiểu tri-lobe, bi-lobe hoặc ACTEON, kết hợp nhiều kiểu phớt cơ khí để hợp với từng loại dịch như sữa tươi, kem, phô mai mềm hay sốt.

Khi yêu cầu vệ sinh khắt khe hơn, dòng BA-BB nâng cấp về cấp chứng nhận và thiết kế làm sạch: BA đạt chứng nhận 3-A, còn BB tuân theo tiêu chuẩn 3-A Std 02-10. Cả hai có thiết kế tự thoát (self-draining) giúp dịch chảy hết khi dừng máy, dùng phớt 7KFO và hỗ trợ CIP/SIP nên rửa và tiệt trùng tại chỗ thuận tiện. Đây là cấu hình phù hợp cho nhà máy sữa, sản phẩm lên men và thực phẩm cần kiểm soát vi sinh chặt.

Sản phẩm mỹ phẩm như kem dưỡng, gel, lotion hay nhũ tương thường có độ nhớt cao và rất nhạy với lực cắt; bơm mạnh tay dễ làm tách pha hoặc thay đổi kết cấu. Bơm rotor cánh giải quyết tốt nhờ chuyển động êm và lực cắt thấp, đồng thời định lượng được khi chiết rót và có thể chạy thuận nghịch khi cần hồi dịch.

Với mỹ phẩm, dòng B thường được chọn vì dải cỡ rộng và nhiều kiểu rotor, đáp ứng từ dịch loãng đến đặc. Khi cần làm sạch sâu giữa các dòng sản phẩm có màu hoặc hương khác nhau, thiết kế tự thoát và CIP/SIP của dòng BA-BB giúp giảm thời gian vệ sinh và nguy cơ lẫn lô. Vật liệu AISI 316L cùng việc rotor không tiếp xúc nhau giúp giữ độ tinh khiết, hạn chế sinh ra tạp chất kim loại trong sản phẩm.

Ngành dược đặt yêu cầu cao về độ sạch bề mặt, khả năng tiệt trùng và đôi khi cả phòng nổ. Dòng C-CF của OMAC là cấu hình cao cấp đạt EHEDG, 3-A và ATEX, dùng phớt tháo phía trước để thay nhanh ngay tại vị trí lắp mà không tháo toàn bộ bơm, giúp rút ngắn thời gian dừng máy và đơn giản hóa bảo trì trong môi trường kiểm soát.

Khi cần bề mặt tiếp xúc nhẵn và kết nối tháo lắp nhanh, dòng BF là phương án toàn inox với khớp Tri-Clamp, độ nhám bề mặt ra khoảng 0.8 đến 2 µm và áp suất tới 20 bar. Độ nhám thấp giúp hạn chế bám dịch và dễ làm sạch, phù hợp hỗn dịch, siro hoặc bán thành phẩm dược cần kiểm soát nhiễm chéo.

Khi chọn bơm lobe vi sinh, nên đi từ yêu cầu vệ sinh của ngành, sau đó tới đặc tính dịch (độ nhớt, hạt rắn, độ nhạy cắt) và cuối cùng là điều kiện lắp đặt. Với sữa và thực phẩm tiêu chuẩn 3-A, dòng B hoặc BA-BB là điểm khởi đầu hợp lý. Với mỹ phẩm nhớt cao, dòng B cho dải cỡ và kiểu rotor linh hoạt. Với dược chuẩn cao hoặc môi trường có nguy cơ cháy nổ, dòng C-CF; còn khi ưu tiên bề mặt nhẵn và tháo lắp nhanh thì dòng BF.

Nếu cần một giải pháp gọn, chi phí thấp cho ứng dụng nhẹ hơn về vệ sinh, dòng BE dạng monobloc lắp mặt bích IEC với rotor bi-lobe có 7 cỡ từ BE110 đến BE450, áp tới 7 bar và xử lý được hạt rắn cỡ 10 đến 19 mm. Phần hao mòn chính của bơm lobe là phớt cơ khí và khe hở rotor, nên khi vận hành cần kiểm soát NPSH và chọn vật liệu phớt theo dịch để kéo dài tuổi thọ.