Bơm vẫn chạy nhưng hóa chất không ra điểm châm là tình huống khá thường gặp. Đừng vội kết luận hỏng màng hay động cơ. Chỉ cần đường hút lọt khí, van không kín hoặc đường xả bị cản, hành trình bơm có thể không đưa được hóa chất đi tiếp.
Trả lời ngắn
Khi bơm định lượng không hút hoặc không lên hóa chất, kiểm tra theo đúng đường đi của hóa chất: lệnh chạy của bơm, bồn và đường hút, cụm van, rồi đến đường xả và điểm châm. Làm theo thứ tự này giúp tránh tháo bơm hoặc tăng hành trình khi lỗi thực ra nằm ở một mối nối, van hoặc đường ống.
Không tháo ống hoặc van khi chưa kiểm soát được hóa chất
Trước khi mở đầu bơm, van hoặc đường ống, cần biết rõ đang dùng hóa chất gì, trang bị bảo hộ nào và xả áp ở đâu. Nếu không rõ đường hồi, không biết điểm xả áp hoặc nghi hóa chất nguy hiểm, không tiếp tục kiểm tra tại chỗ.
Xác định lỗi đang nằm ở đâu
Đừng bắt đầu bằng việc tháo van hay thay màng. Trước hết, xem bơm có đang được yêu cầu châm hóa chất không, hóa chất có vào đầu bơm không, rồi mới kiểm tra đường xả. Với hóa chất nguy hiểm, chỉ dùng điểm quan sát, áp kế hoặc lưu lượng kế sẵn có; không nới mối nối để kiểm tra.
Bơm chạy nhưng cài đặt lưu lượng thấp hoặc bị khóa
Bơm có điện và có chuyển động, nhưng chưa chắc đang nhận đúng yêu cầu châm hóa chất.
Kiểm tra chế độ tại chỗ/từ xa, tín hiệu điều khiển và các lệnh khóa của hệ.
Hóa chất không vào đầu bơm
Đường hút có thể lọt khí, van hút không kín hoặc đầu bơm chưa được mồi.
Kiểm tra từ bồn, van hút, ống hút và mối nối trước.
Hóa chất không tới điểm châm
Van xả, điểm châm hoặc áp suất đường ống có thể đang cản dòng hóa chất.
Kiểm tra chiều van, áp suất đường xả, điểm châm, van an toàn và đường hồi.
1. Kiểm tra đường hút trước
Khi bơm hút, thể tích trong đầu bơm tăng lên và van hút mở để kéo hóa chất từ bồn vào. Nếu đường hút lọt khí, van hút không kín hoặc đầu bơm còn khí, bơm sẽ khó kéo được hóa chất vào. Vì vậy, một mối nối hở ở phía hút vẫn có thể gây lỗi dù bên ngoài không thấy hóa chất rò ra.
Dấu hiệu thường gặp: bồn vẫn còn hóa chất nhưng ống quan sát có bọt khí liên tục; bơm vừa dừng lâu; chất lỏng đặc hoặc dễ sinh khí; tuyến hút vừa được tháo lắp.
- Kiểm tra mức bồn, van hút và lọc đầu hút.
- Kiểm tra ống hút không gập, không xẹp và các mối nối không hở.
- Mồi hoặc xả khí theo tài liệu hướng dẫn của đúng model.
- Nếu điều kiện hút thay đổi, đối chiếu lại giới hạn lắp đặt của model thay vì tăng hành trình để “ép” bơm hút.
2. Kiểm tra cụm van một chiều
Bơm định lượng đưa hóa chất đi nhờ van hút và van xả mở, đóng đúng lúc. Van hút không kín khiến bơm khó hút hóa chất. Van xả bị kẹt hoặc không kín khiến hóa chất không đi được về phía điểm châm. Cặn kết tinh, hạt rắn, bề mặt làm kín mòn hoặc lắp ngược chiều đều có thể gây ra tình trạng này.
Khi kiểm tra van: xem hướng mũi tên trên thân van, vị trí bi, bề mặt làm kín và vòng đệm. Mỗi model có cấu tạo khác nhau; không dùng cách lắp của model này cho model khác.
Chỉ tháo van sau khi đã cô lập và xả áp. Khi tháo, giữ lại thứ tự chi tiết, làm sạch bằng phương pháp phù hợp với hóa chất và thay đúng bộ phụ tùng khi bề mặt làm kín bị xước, biến dạng hoặc không còn kín.
3. Kiểm tra đường xả và điểm châm
Bơm có thể hút được hóa chất nhưng hóa chất vẫn không tới điểm châm. Lúc này cần xem áp suất ở đường xả, van châm, van an toàn và đường hồi. Nếu áp suất đường ống cao hơn khả năng của bơm hoặc điểm châm bị tắc, hóa chất sẽ không đi theo đường mong muốn. Không tăng tốc độ hay hành trình trước khi tìm được chỗ đang cản dòng chảy.
Đừng nhầm hai việc: bơm nhận lệnh chưa chắc đã cho đúng lưu lượng. Nếu cần xác nhận lượng hóa chất thực tế, xem cách hiệu chỉnh bằng ống chuẩn. Nếu nghi ngờ tín hiệu, xem phần điều khiển bằng tín hiệu xung, 4–20 mA và PLC.
Chỉ kiểm tra màng hoặc cơ cấu truyền động sau khi đã loại trừ lỗi ở đường hút, van và đường xả. Công việc này cần làm theo tài liệu hướng dẫn, vật liệu và mô-men siết của đúng model.
Khi nào nên dừng và gọi kỹ thuật?
- Có rò rỉ, không rõ hóa chất hoặc không có cách xả áp an toàn.
- Van an toàn hoạt động bất thường, áp kế dao động hoặc không rõ đường hồi về đâu.
- Bơm có tiếng cơ khí khác thường, nghi màng hỏng hoặc cần mở đầu bơm nhưng không có tài liệu của model.
- Đã kiểm tra lệnh chạy, đường hút và đường xả nhưng vẫn không xác nhận được lưu lượng thực tế.
Thông tin cần chuẩn bị khi yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật
- Model, số serial và cấu hình đầu bơm
- Tên hóa chất, nồng độ và phiếu an toàn hóa chất
- Lưu lượng và áp suất hệ đang yêu cầu
- Điểm đặt hoặc tín hiệu điều khiển hiện tại
- Ảnh đường hút, cụm van và điểm châm
- Dấu hiệu đang thấy: bọt khí, áp suất, rò rỉ
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bơm định lượng chạy nhưng không hút hóa chất?
Bơm có thể vẫn chạy ở phần truyền động nhưng không tạo được chênh áp hút do khí trong đầu bơm, đường hút hở, van hút không kín hoặc điều kiện hút không phù hợp. Kiểm tra từ bồn đến đầu bơm trước khi kết luận màng hay truyền động hỏng.
Có nên tăng 100% hành trình để mồi bơm không?
Chỉ thực hiện nếu tài liệu hướng dẫn của model cho phép và hệ có đường xả khí hoặc đường hồi phù hợp. Tăng hành trình không xử lý được van sai chiều, khí lọt hay đường hút không kín.
Khi nào cần kiểm tra lưu lượng thực tế?
Cần kiểm tra khi bơm vẫn có chuyển động nhưng không xác nhận được lượng hóa chất tới điểm châm, hoặc khi điểm đặt và kết quả vận hành không khớp. Phương pháp đo phải phù hợp với model, hóa chất và quy trình an toàn của hệ.
Cần khoanh vùng theo đúng model?
Gửi model bơm, loại hóa chất, lưu lượng – áp suất yêu cầu và ảnh đường ống. Kỹ sư TKT sẽ hỗ trợ đối chiếu cấu hình bơm, van và phụ kiện của hệ.
Gửi yêu cầu kỹ thuật 0941 400 488
