Hệ thống phóng thoi (pigging) Starmotion của Definox dùng một con thoi (pig) đẩy bằng khí hoặc chất lỏng đi dọc đường ống để gom và thu hồi phần sản phẩm còn tồn dư bên trong ống. Nhờ đó, dây chuyền F&B và dược giảm hao hụt nguyên liệu giá trị cao, giảm lượng nước rửa và nước thải, đồng thời rút ngắn thời gian đổi mẻ giữa hai sản phẩm.
- Pigging = đẩy con thoi qua ống để thu hồi sản phẩm tồn dư trước khi CIP.
- Phù hợp dịch giá trị cao: nước sốt, kem, sữa cô đặc, mỹ phẩm, dược lỏng.
- Lợi ích: giảm hao hụt, giảm nước rửa/nước thải, đổi sản phẩm nhanh hơn.
- Tích hợp van vi sinh inox 316L, CIP/SIP và đầu điều khiển Sorio để tự động hóa.
- Definox (Pháp) cung cấp Starmotion cùng hệ van EHEDG/3-A đồng bộ.
Pigging là gì và vì sao dây chuyền vi sinh cần đến
Nguyên lý phóng thoi và bài toán sản phẩm tồn ống
Trong mọi dây chuyền chế biến, sau khi bơm xong một mẻ vẫn còn một lớp sản phẩm bám lại trên thành ống và đọng ở các đoạn nối. Với đường ống dài hàng chục mét, phần tồn dư này có thể lên tới vài chục lít cho mỗi lần đổi mẻ. Nếu xả bỏ theo nước rửa, doanh nghiệp vừa mất nguyên liệu vừa làm tăng tải xử lý nước thải.
Hệ thống phóng thoi (pigging) giải quyết bài toán này bằng cách thả một con thoi mềm, vừa khít lòng ống, rồi đẩy nó đi bằng khí nén hoặc bằng chính sản phẩm phía sau. Con thoi quét sạch lớp sản phẩm bám trên thành ống và dồn về điểm thu hồi, trả lại phần nguyên liệu đó cho mẻ hiện tại hoặc cho mẻ kế tiếp. Kết thúc hành trình, đường ống đã sạch phần lớn trước khi bước vào chu trình CIP, nên lượng nước và hóa chất tẩy rửa cũng giảm theo.
| Vấn đề khi không phóng thoi | Khi áp dụng pigging Starmotion |
|---|---|
| Sản phẩm tồn ống bị xả theo nước rửa | Thu hồi phần lớn sản phẩm về điểm gom |
| Tốn nhiều nước và hóa chất CIP | Đường ống sạch sơ bộ, giảm tải CIP |
| Đổi mẻ chậm, dừng máy lâu | Rút ngắn thời gian chuyển sản phẩm |
| Tải nước thải cao | Giảm lượng nước thải phát sinh |
Hệ thống Starmotion hoạt động thế nào
Starmotion trong nhóm van tự động hóa của Definox
Starmotion là hệ phóng thoi nằm trong nhóm van tự động hóa và hệ thống của Definox, bên cạnh đầu điều khiển Sorio và mô-đun đỉnh bồn. Con thoi được phóng và thu hồi tại các trạm chuyên dụng đặt ở đầu và cuối tuyến ống. Cảm biến xác nhận vị trí con thoi, còn các van vi sinh trên tuyến điều hướng dòng khí đẩy và dòng sản phẩm thu hồi theo đúng trình tự.
Vì hệ thống làm việc với thực phẩm và dược phẩm nên toàn bộ đường ống, con thoi và van đi kèm đều theo chuẩn vi sinh: vật liệu inox AISI 316L, bề mặt nhẵn không khe đọng, thiết kế tự thoát và tương thích CIP/SIP. Sau khi thu hồi sản phẩm, tuyến ống cùng con thoi được làm sạch khép kín, đáp ứng yêu cầu EHEDG/3-A như phần còn lại của dây chuyền.
Lợi ích định lượng và những dịch nên phóng thoi
Khi nào pigging mang lại hiệu quả rõ rệt
Pigging phát huy giá trị mạnh với dịch đặc, dính, giá trị cao và những dây chuyền đổi mẻ nhiều lần trong ngày. Mỗi lít nước sốt, kem hay kem dưỡng thu hồi được đều cộng trực tiếp vào hiệu suất nguyên liệu, trong khi nước rửa tiết kiệm được giúp giảm chi phí vận hành và xử lý nước thải.
| Nhóm sản phẩm | Vì sao nên phóng thoi |
|---|---|
| Nước sốt, tương, mứt | Độ nhớt cao, tồn ống nhiều, giá trị nguyên liệu lớn |
| Kem, sữa cô đặc, sô-cô-la | Dịch dính bám thành ống, dễ hao hụt khi xả |
| Mỹ phẩm, kem dưỡng | Nguyên liệu đắt, yêu cầu đổi mẻ sạch và nhanh |
| Dược phẩm dạng lỏng/gel | Thu hồi hoạt chất, kiểm soát nhiễm chéo khi đổi sản phẩm |
Ngược lại, với dịch loãng và rẻ như nước hoặc dung dịch pha loãng, chi phí đầu tư hệ phóng thoi thường không tương xứng với phần thu hồi. Vì vậy, bước khảo sát độ nhớt, chiều dài tuyến ống và tần suất đổi mẻ luôn cần đặt lên trước khi quyết định triển khai.
Tích hợp pigging với van vi sinh và tự động CIP
Đồng bộ với van bướm, van bi và đầu điều khiển Sorio
Một tuyến phóng thoi không hoạt động đơn lẻ mà gắn liền với hệ van vi sinh trên đường ống. Van bướm DPX/DPX3 và van bi DBX đảm nhận đóng ngắt và chuyển hướng dòng; van chống trộn VEOX hay NEOS giữ cho dòng sản phẩm và dòng CIP không lẫn nhau khi nhiều mẻ chạy song song. Toàn tuyến vận hành tay hoặc khí nén, đáp ứng EHEDG/3-A tùy dòng van.
Để tự động hóa, đầu điều khiển Sorio (AS-i/IO-Link, IP67, tùy chọn ATEX) phản hồi vị trí từng van và phối hợp trình tự phóng thoi với chu trình CIP. Khi con thoi hoàn tất hành trình, hệ thống tự chuyển sang bước làm sạch mà không cần thao tác tay, giúp giảm sai sót và rút ngắn thời gian dừng máy giữa các mẻ.
DEFINOX · PHÁP Hệ van vi sinh và tự động hóa đồng bộ
Definox (Pháp) là thương hiệu van vi sinh cho ngành thực phẩm, đồ uống và dược, với vật liệu inox AISI 316L và chuẩn EHEDG/3-A. Bên cạnh hệ phóng thoi Starmotion, Definox cung cấp dải van đóng ngắt (bướm DPX/DPX3, bi DBX), van chống trộn (VEOX, NEOS), van điều chỉnh, van lấy mẫu vô trùng (PEX/PEAX/PEV) và đầu điều khiển Sorio để tự động hóa CIP. Nhờ đó, doanh nghiệp triển khai pigging trên một nền van và phụ kiện đồng bộ, dễ bảo trì và thay thế.
TKT Pumps là nhà phân phối Definox tại Việt Nam, với 19+ năm kinh nghiệm, 12k+ dự án và 28+ thương hiệu thiết bị, hỗ trợ tư vấn chọn cấu hình, lắp đặt và bảo trì hệ phóng thoi cùng van vi sinh đi kèm.
Câu hỏi thường gặp về hệ thống pigging Starmotion
Pigging là gì và con thoi (pig) hoạt động ra sao?
+
Pigging là kỹ thuật thả một con thoi mềm vừa khít lòng ống rồi đẩy nó đi bằng khí nén hoặc bằng sản phẩm phía sau. Con thoi quét lớp sản phẩm bám trên thành ống và dồn về điểm thu hồi, nhờ đó đường ống sạch sơ bộ trước khi bước vào chu trình CIP.
Hệ thống Starmotion giúp tiết kiệm những gì?
+
Starmotion thu hồi phần sản phẩm tồn dư trong ống nên giảm hao hụt nguyên liệu, đồng thời giảm lượng nước rửa và nước thải phát sinh. Vì đường ống đã sạch một phần, thời gian đổi sản phẩm giữa hai mẻ cũng rút ngắn.
Sản phẩm nào nên áp dụng phóng thoi đường ống?
+
Pigging phù hợp với dịch đặc, dính và giá trị cao như nước sốt, kem, sữa cô đặc, sô-cô-la, mỹ phẩm và dược phẩm dạng lỏng. Với dịch loãng, rẻ, phần thu hồi thường không tương xứng chi phí đầu tư.
Hệ pigging có đáp ứng yêu cầu vi sinh không?
+
Có. Đường ống, con thoi và van đi kèm dùng inox AISI 316L, bề mặt không khe đọng, thiết kế tự thoát và tương thích CIP/SIP, đáp ứng chuẩn EHEDG/3-A như phần còn lại của dây chuyền vi sinh.
Pigging tích hợp với van và tự động hóa thế nào?
+
Tuyến phóng thoi phối hợp với van bướm DPX/DPX3, van bi DBX và van chống trộn VEOX/NEOS trên đường ống. Đầu điều khiển Sorio (AS-i/IO-Link, IP67) phản hồi vị trí van và tự chuyển sang chu trình CIP sau khi con thoi hoàn tất hành trình.
TKT Pumps hỗ trợ gì khi triển khai Starmotion?
+
TKT Pumps là nhà phân phối Definox tại Việt Nam, hỗ trợ khảo sát độ nhớt và tuyến ống, tư vấn cấu hình hệ phóng thoi cùng van vi sinh, lắp đặt và bảo trì, kèm dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật 24/7.
Đội ngũ kỹ thuật TKT khảo sát tuyến ống và đề xuất cấu hình Starmotion phù hợp.
Gửi yêu cầu tư vấn hoặc hotline 0941.400.488
Nguồn: tài liệu Definox (Pháp) về hệ phóng thoi Starmotion và van vi sinh, TKT biên soạn.
