Một số lưu chất – mật rỉ đường, bùn thải, hóa chất lẫn hạt rắn – không chịu được kiểu bơm dùng cánh quay tốc độ cao: cánh cắt đứt cấu trúc lưu chất, lưu lượng lại xê dịch theo áp suất đường ống. Bơm trục vít giải quyết đúng bài toán này bằng một cơ chế cơ khí khác hẳn bơm ly tâm hay bơm cánh khế: khoang kín thay cho cánh quay.
Bơm trục vít (progressing cavity pump – PCP, còn gọi bơm khoang tiến) là bơm thể tích: một rotor thép dạng xoắn quay lệch tâm bên trong stator đàn hồi, tạo thành chuỗi khoang kín di chuyển liên tục dọc trục bơm. Lưu chất được khoang kín giữ và đẩy đi thay vì bị cánh quay tác động trực tiếp, nên lưu lượng gần như tuyến tính theo tốc độ quay, ít xung động và tự mồi hút tốt.
- ≤420 m³/hlưu lượng tối đa · tùy dòng Nova Rotors
- ≤48 bar1-8 tầng bơm, mỗi tầng khoảng 6 bar
- Rắn tới 40%hàm lượng chất rắn trong lưu chất, tùy dòng
Cấu tạo bơm trục vít gồm những bộ phận nào
Theo mặt cắt bổ ở trên, một bơm trục vít gồm bốn cụm chính: rotor, stator, trục nối lệch tâm và cụm làm kín cùng đầu hút – đầu đẩy.
Rotor
- VAI TRÒ
- Trục thép dạng xoắn đơn, đánh bóng bề mặt, quay lệch tâm so với tâm stator để tạo khoang.
- VẬT LIỆU
- Thép không gỉ, một số dòng mạ crom cứng ở bề mặt tiếp xúc để chịu mài mòn.
Stator
- VAI TRÒ
- Ống bọc lớp đàn hồi (elastomer) đúc biên dạng xoắn kép bên trong, ăn khớp với rotor để khép kín chuỗi khoang.
- VẬT LIỆU
- Thân thép hoặc inox; elastomer chọn theo lưu chất (NBR, EPDM, FKM…).
Trục nối lệch tâm
- VAI TRÒ
- Truyền chuyển động từ trục dẫn động sang rotor, cho phép rotor vừa quay vừa đảo tâm đúng biên dạng xoắn của stator.
- GHI CHÚ
- Thường bọc trong ống cao su bảo vệ, tránh lưu chất bám dính vào khớp nối.
Làm kín trục & đầu hút – đẩy
- VAI TRÒ
- Phốt cơ khí hoặc gioăng làm kín ngăn lưu chất rò dọc trục dẫn động; bích hút – đẩy nối vào đường ống.
- GHI CHÚ
- Chọn theo áp suất làm việc và tính ăn mòn của lưu chất.
Nguyên lý hoạt động: khoang kín di chuyển dọc trục
Khi rotor quay bên trong stator, khoảng hở giữa hai biên dạng xoắn hình thành một chuỗi khoang kín, khép kín tuần tự từ đầu hút sang đầu đẩy – đúng bốn mốc trong sơ đồ trên: 0°, 60°, 120° và 180° của một vòng quay rotor. Ở mỗi mốc, khoang phía đầu hút vừa khép kín thì khoang phía trước đã dịch thêm một đoạn về phía đầu đẩy, nên tại bất kỳ thời điểm nào cũng luôn có khoang chứa lưu chất đang di chuyển dọc trục.
Cơ chế này khác cánh bơm ly tâm ở một điểm cốt lõi: lưu chất không bị cánh quay đập hay cắt, mà được khoang kín giữ và đẩy đi liên tục, nên lưu lượng gần như tuyến tính theo tốc độ quay của rotor, ít phụ thuộc áp suất đường ống, và ít gây tổn thương cấu trúc lưu chất. Chuỗi khoang khép kín liên tục cũng tạo độ chân không đủ để bơm tự mồi hút mà không cần mồi nước trước, phù hợp với đường hút xa hoặc lưu chất khó tự chảy vào bơm.
Vì sao chọn bơm trục vít cho lưu chất khó
Cơ chế khoang kín phù hợp nhất với những lưu chất mà bơm ly tâm hay bơm cánh khế xử lý kém.
- Nhớt cao – mật rỉ đường, dầu cá, keo, sơn… lưu lượng vẫn ổn định vì không phụ thuộc lực ly tâm
- Lẫn hạt rắn hoặc sợi – bùn thải, bùn ép, hạt cây trồng… khoang kín di chuyển chậm và đều, không cắt vụn hạt rắn
- Dễ tổn thương cấu trúc (shear-sensitive) – lưu chất thực phẩm, sinh học dễ hỏng cấu trúc dưới lực cắt tốc độ cao
- Cần lưu lượng tuyến tính để định lượng – dòng dosing (định lượng hóa chất, phụ gia) cần lưu lượng tỉ lệ đúng theo tốc độ quay
Tại nhà máy đường ở Việt Nam, bơm trục vít thường xuất hiện ở khâu bơm mật rỉ và nước mía đặc – xem thêm phụ tùng bơm trục vít cho ngành mía đường.
Nova Rotors – bơm trục vít Thái Khương Pumps phân phối
Thái Khương Pumps phân phối chính hãng Nova Rotors (Ý, thành lập 1990) cho dòng bơm trục vít, thông số bao trùm tới ≤420 m³/h và ≤48 bar (1-8 tầng bơm). Catalogue chia theo 5 nhóm cấu hình rotor – stator:
- Diamond PC (DN-JN, DH-JH, DV, DX-JX, HE, XF) – dòng tiêu chuẩn; DH-JH chịu hạt rắn tới khoảng 28%, DX-JX đạt chuẩn vệ sinh EHEDG và 3-A cho thực phẩm – vi sinh
- Raptor (HTS) – bơm trục vít đôi (twin-screw), lưu lượng lớn hơn cho công suất cao
- Wobble (R, RL) – kết cấu gọn, phù hợp không gian lắp đặt hạn chế
- Dosing (M, MX) – bơm định lượng trục vít cho hóa chất, phụ gia cần lưu lượng chính xác
- Terminator (TG) – máy nghiền tích hợp trước bơm, xử lý lưu chất lẫn rác hoặc sợi trước khi vào khoang bơm
Hai model đang có trong danh mục: bơm trục vít dạng xoắn R-series (dòng Wobble, kết cấu gọn) và bơm trục vít DN-JN (dòng Diamond PC tiêu chuẩn). Xem đầy đủ dải sản phẩm tại trang thương hiệu Nova Rotors. Thái Khương Pumps giữ sẵn hơn 5.000 mã phụ tùng chính hãng trong nước – gồm rotor, stator và cụm làm kín cho bơm trục vít Nova Rotors.
Câu hỏi thường gặp
Bơm trục vít là gì?
+
Bơm trục vít, hay bơm dạng khoang tiến (progressing cavity pump – PCP), là bơm thể tích dùng một rotor thép xoắn quay lệch tâm bên trong stator đàn hồi, tạo chuỗi khoang kín đẩy lưu chất di chuyển liên tục dọc trục bơm, thay vì dùng cánh quay tốc độ cao như bơm ly tâm.
Bơm trục vít khác bơm ly tâm ở điểm nào?
+
Bơm ly tâm dùng lực ly tâm của cánh quay tốc độ cao để tạo áp, lưu lượng thay đổi theo áp suất đường ống. Bơm trục vít là bơm thể tích, lưu lượng gần như tuyến tính theo tốc độ quay của rotor, ít phụ thuộc áp suất, và ít gây tổn thương cấu trúc lưu chất hơn vì không có cánh cắt tốc độ cao.
Rotor và stator bơm trục vít làm bằng vật liệu gì?
+
Rotor thường là thép không gỉ đánh bóng, một số dòng mạ crom cứng để chịu mài mòn. Stator là ống thép hoặc inox bọc lớp đàn hồi (elastomer) đúc biên dạng xoắn bên trong; vật liệu elastomer chọn theo lưu chất – NBR, EPDM, FKM… tùy độ tương thích hóa chất và nhiệt độ vận hành.
Thái Khương Pumps có phụ tùng thay thế cho bơm trục vít Nova Rotors không?
+
Có. Thái Khương Pumps giữ sẵn hơn 5.000 mã phụ tùng chính hãng trong nước, gồm rotor, stator, khớp nối và cụm làm kín cho bơm trục vít Nova Rotors, cùng đội dịch vụ kỹ thuật TKS hỗ trợ tại hiện trường ở cả ba miền.
Cần tư vấn chọn hoặc thay bơm trục vít cho một lưu chất cụ thể? Gửi thông tin lưu chất (độ nhớt, hạt rắn, nhiệt độ), lưu lượng và áp làm việc – đội kỹ sư Thái Khương Pumps đối chiếu dải Nova Rotors phù hợp.
Gửi yêu cầu tư vấn Hotline 0941.400.488
