Một trạm bơm nước thải dựng tại chỗ đi qua nhiều bên: đơn vị thiết kế tính hố thu và chọn bơm, nhà thầu xây phần bể, đơn vị cơ điện lắp ống và đấu tủ. Cách còn lại là đặt nguyên một cụm đã ghép sẵn ở xưởng. Bài này đặt hai đường đi cạnh nhau, theo những thông số phải chốt trong cả hai trường hợp.
Trạm bơm trọn gói là cụm đã ghép sẵn máy bơm, ống góp, van và tủ điều khiển trên một khung, chạy thử tại xưởng chế tạo rồi mới chuyển tới công trường. Về công trường là đấu ống, đấu điện và chạy. Đổi lại, cấu hình phải chốt đúng ngay từ đầu vì cụm đã đóng sẵn. Dựng tại chỗ thì ngược lại: uốn theo hiện trạng mặt bằng được, nhưng tiến độ phụ thuộc nhiều bên.
- 7thành phần trong một trạm
- 6thông số phải chốt trước khi thiết kế
- 5bước hoàn thiện trước khi xuất xưởng
- 76 mmkích thước rắn qua bơm
Trạm bơm trọn gói là gì
Trạm bơm trọn gói, tiếng Anh là packaged lift station, là trạm có các thành phần cần thiết được tích hợp sẵn thành một hệ hoàn chỉnh thay vì mua rời rồi ghép tại công trường.
Khác biệt nằm ở đơn vị thực hiện việc tích hợp và ở nơi việc đó diễn ra. Với trạm dựng tại chỗ, thiết bị được mua rời rồi lắp ráp trên công trường, thường qua nhiều nhà thầu. Với trạm trọn gói, việc lắp ráp và kiểm thử diễn ra tại xưởng chế tạo, và thiết bị tới công trường là một trạm đã vận hành được.
Một trạm bơm gồm 7 thành phần
Dù dựng theo cách nào, một trạm bơm nước thải cũng cần đủ bảy nhóm sau.
- Máy bơm: quyết định lưu lượng, cột áp và kích thước vật rắn cho qua. Trạm nước thải thường bố trí hai hoặc ba bơm để chạy luân phiên.
- Động cơ: lựa chọn theo công suất máy bơm và theo nguồn điện tại công trình.
- Bể thu: nơi nước về và tích lại giữa hai lần bơm. Thể tích bể quyết định số lần khởi động mỗi giờ.
- Đường ống: gồm ống hút, ống góp và tuyến đẩy. Kích thước ống ảnh hưởng trực tiếp tới tổn thất áp.
- Van: van một chiều giữ nước khỏi chảy ngược khi bơm dừng, van chặn phục vụ cô lập từng máy bơm khi bảo trì.
- Tủ điều khiển và đo mức: điều khiển máy bơm chạy và dừng theo mực nước, luân phiên giữa các bơm và cảnh báo sự cố.
- Vỏ trạm: bảo vệ thiết bị khỏi thời tiết, chống xâm nhập, và tại nhiều dự án còn phải phù hợp với cảnh quan xung quanh.
Riêng chỗ đặt cụm bơm là một quyết định riêng: thả chìm trong bể thu thì gọn mặt bằng, đặt cạn thì tiếp cận được ngay. Bài so sánh hai kiểu lắp đi sâu vào chỗ này.
Dựng tại chỗ hay đặt cụm trọn gói
Dựng tại chỗ hợp khi mặt bằng có ràng buộc riêng, khi trạm phải lắp vào kết cấu sẵn có, hoặc khi chủ đầu tư đã có đơn vị thiết kế và nhà thầu cơ điện quen việc. Cụm bơm uốn theo hiện trạng được, và về sau muốn đổi một chi tiết cũng làm tại chỗ.
Cụm trọn gói hợp khi tiến độ gấp, khi muốn một đầu mối chịu trách nhiệm cho cả cụm thay vì chia cho nhiều nhà thầu, và khi muốn thấy cụm chạy thử trước lúc nó rời xưởng. Đổi lại, cấu hình phải chốt đúng ngay từ đầu, và cần một vị trí đặt cụm trên mặt bằng.
5 bước hoàn thiện một trạm trước khi xuất xưởng
Trọn gói là một trình tự triển khai. Tài liệu ReliaSource ghi rõ 5 bước.
- 01 · Xác định yêu cầu: đội kỹ thuật phối hợp với chủ đầu tư và đơn vị thiết kế để xác định yêu cầu về nước thải và chất rắn, sau đó phân tích yêu cầu của toàn hệ thống.
- 02 · Phối hợp thành phần: kỹ sư lựa chọn và phối hợp máy bơm, động cơ, tủ điều khiển, van, đường ống và phụ kiện sao cho tương thích với nhau.
- 03 · Chế tạo tại xưởng: các thành phần được chế tạo và lắp ráp thành trạm tại nhà máy, thay vì lắp ráp từng phần ngoài công trường.
- 04 · Kiểm thử nguyên cụm: trạm được thử nghiệm theo điều kiện vận hành của chính công trình, dựa trên chuẩn thử nghiệm của Hydraulic Institute.
- 05 · Đưa tới công trình: trạm rời xưởng ở trạng thái sẵn sàng lắp đặt, phần việc còn lại là cấp nguồn và đấu nối vào tuyến ống.
6 thông số phải chốt
Đây là những con số bên thiết kế sẽ hỏi, và cũng là những con số cần có để chọn cấu hình trọn gói.
Lưu lượng đỉnh, lấy theo giờ cao điểm
Nước thải về theo giờ sinh hoạt và theo ca sản xuất, giờ cao điểm có thể gấp nhiều lần mức trung bình ngày. Lấy lưu lượng giờ lớn trong ngày làm cơ sở.
Cột áp toàn phần của tuyến đẩy
Gồm chênh cao độ từ mực nước tới điểm xả, cộng tổn thất dọc đường ống và qua van, cộng áp dư cần có ở cuối tuyến. Tuyến dài hay nhiều co thì phần tổn thất chiếm tỷ trọng đáng kể.
Kích thước vật rắn phải cho qua
Con số này quyết định kiểu bơm và cỡ cửa. Nước thải đô thị lẫn giẻ, túi nilon và sợi dài là bài toán khác nước thải đã qua song chắn rác tinh.
Thể tích hữu ích của bể thu và số lần khởi động mỗi giờ
Bể nhỏ thì bơm đóng cắt liên tục, động cơ nóng và tuổi thọ giảm. Thể tích giữa mức bật và mức tắt chia cho lưu lượng ra số lần khởi động mỗi giờ, và nhà sản xuất động cơ có giới hạn cho con số đó.
NPSH khả dụng tại vị trí đặt bơm
Chỉ áp cho phương án bơm đặt cạn. Bể thu sâu, ống hút dài hoặc nước nóng đều làm giảm giá trị này. Không đủ thì bơm xâm thực và mòn cánh dù đường đặc tính vẫn đúng.
Chế độ dự phòng
Một bơm chạy một bơm nghỉ, hay hai bơm chạy song song lúc cao điểm. Điều này đổi cả cỡ bơm lẫn cỡ ống góp, nên phải chốt trước.
Dải cấu hình ReliaSource
ReliaSource của Gorman-Rupp là trạm bơm nước thải lắp nổi, ghép sẵn tại xưởng. Danh mục hiện hành có bảy cấu hình, đều đặt nổi hoặc đặt trên bệ.
6×6 và 6x6T
cỡ cửa 2 đến 6 inch
- DẢI LÀM VIỆC
- 335 m³/h · cột áp 48 m khi chạy một bơm
- CÔNG SUẤT
- 2 đến 50 HP · rắn 76 mm
8×12
cỡ cửa 2 đến 8 inch
- DẢI LÀM VIỆC
- 605 m³/h · cột áp 98 m khi chạy một bơm
- CÔNG SUẤT
- 2 đến 100 HP · đáp ứng NFPA 820
Modular
cỡ cửa 2 đến 12 inch
- DẢI LÀM VIỆC
- 1.180 m³/h · cột áp 99 m khi chạy một bơm
- CÔNG SUẤT
- 2 đến 150 HP
ASVP
bơm chìm trong hố, cụm van đặt nổi
- DẢI LÀM VIỆC
- 518 m³/h · cột áp 52 m khi chạy một bơm
- CÔNG SUẤT
- 3 đến 50 HP · giới hạn nhiệt 40 °C
Auto-Start và Base-Mounted
cỡ cửa 2 đến 10 inch
- DẢI LÀM VIỆC
- 774 m³/h · cột áp 98 m khi chạy một bơm
- CÔNG SUẤT
- 2 đến 150 HP
Mọi con số lưu lượng ở trên là lưu lượng khi chạy một bơm, theo cách nhà sản xuất công bố. Tủ điều khiển có tuỳ chọn được liệt kê UL và CSA, đây không phải cấu hình tiêu chuẩn. Bảo hành tiêu chuẩn 5 năm. Sáu cấu hình dùng bơm lắp cạn thuộc dòng Super T, Ultra V hoặc 10 Series và cho phép chất lỏng tới 71 °C; xem thêm giải pháp xử lý nước thải.
Máy bơm chỉ là một phần của bài toán
Với hệ thống nước thải, thông số của riêng máy bơm chưa quyết định được trạm vận hành ổn định hay không. Khả năng phối hợp giữa máy bơm, động cơ, đường ống, van và tủ điều khiển mới tạo nên một trạm hoàn chỉnh.
Với dự án cần tiếp cận theo hướng trạm bơm trọn gói, yêu cầu có thể gửi tới Thái Khương Pumps qua Zalo hoặc hotline kỹ thuật. Đội kỹ thuật tiếp nhận, đánh giá yêu cầu hệ thống và đề xuất cấu hình phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Trạm bơm trọn gói khác trạm dựng tại chỗ ở điểm nào?
+
Trạm trọn gói được ghép sẵn máy bơm, ống góp, van và tủ điều khiển trên một khung tại xưởng chế tạo, chạy thử rồi mới chuyển tới công trường. Trạm dựng tại chỗ ghép các phần đó ngay tại công trình, thường qua nhiều nhà thầu. Cả hai đều cần cùng bộ thông số đầu vào.
Trạm được kiểm thử tới mức nào trước khi rời xưởng?
+
Với dải ReliaSource, trạm được thử nghiệm nguyên cụm theo điều kiện vận hành của chính công trình, dựa trên chuẩn thử nghiệm của Hydraulic Institute. Phép thử áp dụng cho toàn hệ đã lắp ráp.
Lưu lượng ghi trên danh mục trạm bơm là của cả trạm hay một bơm?
+
Với dải ReliaSource, con số nhà sản xuất công bố là lưu lượng khi chạy một bơm. Đây là chi tiết dễ bỏ sót khi đọc bảng thông số, và bỏ sót thì năng lực trạm bị hiểu cao hơn thực tế.
Trạm bơm trọn gói có đạt chứng nhận UL không?
+
UL và CSA là tuỳ chọn cho tủ điều khiển, không phải cấu hình tiêu chuẩn, và chỉ áp cho tủ chứ không phải toàn hệ. Về NFPA 820 thì trong dải ReliaSource có cấu hình 8×12 và ASVP đáp ứng, các cấu hình còn lại không suy rộng ra được.
