Bơm ly tâm vi sinh cho dịch có hạt: chọn bánh công tác hở để bơm trái cây miếng không nát

Trong bơm ly tâm, chất lỏng đi vào tâm bánh công tác rồi được cánh quạt gia tốc văng ra ngoài. Với dịch trong suốt như nước hay sữa loãng, bánh công tác kín (đĩa hai mặt) cho hiệu suất thủy lực cao. Nhưng khi dịch chứa miếng quả, hạt cơm dừa, xơ sợi hay phần thịt quả, các khe hẹp giữa hai đĩa của bánh kín trở thành điểm nghẽn: hạt bị kẹt, bị cắt nhỏ, hoặc làm bơm rung và giảm lưu lượng.

Bánh công tác hở bỏ bớt đĩa che, để hở các cánh quạt nên tạo đường thông rộng cho vật rắn. Kết hợp với cổng vào lớn, dịch có hạt được dẫn qua bơm với ít va chạm hơn, nhờ đó giữ được hình dạng miếng quả. Đây là lý do dòng CR được CSF Inox định vị cho dịch có hạt và dịch lợn cợn, thay vì cho dịch loãng lưu lượng lớn.

Dòng CR là bơm ly tâm volute đơn tầng, nghĩa là một cấp cánh quạt và một thân volute hướng dòng. Thiết kế đơn tầng phù hợp với mục tiêu lưu lượng vừa và cột áp thấp, đúng với phần lớn công đoạn chuyển dịch có hạt giữa các bồn, qua thiết bị gia nhiệt nhẹ hay vào dây chuyền chiết rót. Vì ưu tiên bảo toàn hạt nên CR không hướng tới cột áp cao; khi dây chuyền cần đẩy xa hoặc lên cao, nên tách riêng đoạn đó cho một bơm phù hợp khác.

Các giá trị trên là biên trên của dải sản phẩm; điểm làm việc thực tế phụ thuộc cỡ bơm, độ nhớt và kích thước hạt của từng loại dịch. Khi gửi yêu cầu, nên mô tả rõ loại sản phẩm, cỡ miếng quả, lưu lượng và chiều cao đẩy để chọn đúng cỡ.

Dịch có hạt xuất hiện ở nhiều dây chuyền F&B. Bơm bánh hở cổng vào lớn thường được dùng để vận chuyển những sản phẩm sau mà vẫn giữ kết cấu mong muốn:

• Mứt và nhân trái cây miếng (dứa, xoài, dâu) cho bánh, sữa chua, kem.
• Nước ép có thịt quả (nước cam tép, nước ổi, nước nha đam có hạt).
• Sốt cà chua lợn cợn, sốt rau củ nghiền thô, tương ớt có hạt.
• Dịch lên men hoặc bã có xơ sợi trong chế biến thực phẩm.

Trong cùng một nhà máy, dịch loãng đồng nhất (sữa, nước, dịch CIP) lại phù hợp với bơm ly tâm thân kín như dòng CS để đạt lưu lượng lớn và cột áp cao hơn. Việc phân tách hai nhóm dịch giúp mỗi công đoạn dùng đúng kiểu bơm, tránh làm nát sản phẩm ở khâu có hạt và tránh thiếu cột áp ở khâu loãng. Tham khảo thêm giải pháp tổng thể tại trang giải pháp ngành thực phẩm và đồ uống và giải pháp bơm vi sinh F&B.

Bơm dịch có hạt vẫn là thiết bị tiếp xúc trực tiếp thực phẩm nên phải tuân thủ thiết kế hợp vệ sinh: vật liệu inox AISI 316L, bề mặt đánh bóng độ nhám thấp (thường Ra ≤ 0,8 µm để hạn chế bám khuẩn), tránh khe đọng, ưu tiên tự thoát và đấu nối tháo nhanh kiểu clamp hoặc DIN để vệ sinh thuận tiện. Gioăng dùng vật liệu cấp thực phẩm như EPDM, FKM hoặc silicone tùy sản phẩm và nhiệt độ.

Với dịch có hạt, làm sạch tại chỗ (CIP) càng quan trọng vì cặn quả dễ bám lại. Bánh công tác hở thực ra có một điểm thuận: ít khe kín hơn nên dòng dung dịch CIP dễ tiếp cận bề mặt thủy lực. Tuy vậy cần lưu ý chế độ chảy rối và lưu lượng CIP đủ mạnh để cuốn trôi mảnh quả còn sót. Khi quy trình yêu cầu vô trùng cao hơn (aseptic) hay tiệt trùng bằng hơi (SIP), nên rà soát giới hạn nhiệt của gioăng và bố trí cụm bơm phù hợp với chuẩn EHEDG, 3-A hoặc FDA mà nhà máy đang áp dụng.