Bơm bùn trục vít lệch tâm (progressive cavity, viết tắt PC) là dòng bơm thể tích một trục, xử lý được bùn đặc và dịch có hạt rắn, sợi mà các bơm ly tâm dễ nghẹt. Nhờ rotor xoắn quay lệch tâm trong stator cao su tạo các khoang kín di chuyển đều dọc trục, bơm cho lưu lượng ổn định, ít xung, ít cắt và đi qua được dịch có hàm rắn cao. Dòng Diamond của Nova Rotors (Ý) phục vụ bùn nước thải và dịch nhiều rắn với mức hàm rắn tới 28% ở cấu hình phễu.
- Bơm thể tích 1 trục: lưu lượng đều tỷ lệ tốc độ, ít xung, ít cắt
- Đi qua được dịch nhớt cao, có hạt rắn và sợi mà bơm ly tâm dễ nghẹt
- DN-JN: hàm rắn tới 18% cho bùn đa dụng; DH-JH có phễu: hàm rắn tới 28% cho bùn đặc
- Stator cao su NBR/EPDM/Viton chọn theo môi chất; không được chạy khô
- Phù hợp bùn nước thải, bùn hồ, bã thải có sợi và chất rắn lơ lửng
Vì sao bơm trục vít lệch tâm hợp với bùn và dịch có hạt rắn, sợi
Nguyên lý progressive cavity giúp bơm bùn ít nghẹt
Bơm trục vít lệch tâm thuộc nhóm bơm thể tích. Một rotor xoắn (một đầu mối) quay lệch tâm bên trong stator cao su (hai đầu mối), tạo ra các khoang kín (cavity) di chuyển đều từ đầu hút sang đầu đẩy. Cơ chế này tách lưu lượng ra khỏi tốc độ và áp suất hệ thống, nên dịch đi qua bơm theo từng khoang thể tích cố định thay vì bị cánh quạt văng như ở bơm ly tâm.
Với bùn và dịch có hạt rắn, sợi, đặc tính này rất quan trọng. Khoang kín đủ rộng cho hạt rắn và sợi đi qua nguyên vẹn, lưu lượng đều giúp đường ống không bị xung áp, còn lực cắt thấp (low shear) giữ cho bông bùn hoặc cấu trúc dịch không bị phá vỡ. Bơm tự mồi, có thể đảo chiều và chạy được dịch nhớt cao là các điểm cộng khi vận hành trạm xử lý nước thải hay bể chứa bùn.
| Tiêu chí | Bơm trục vít lệch tâm (PC) | Bơm ly tâm |
|---|---|---|
| Dịch nhớt, nhiều rắn/sợi | Đi qua tốt, ít nghẹt | Dễ nghẹt, hiệu suất giảm |
| Dạng lưu lượng | Đều, ít xung | Phụ thuộc áp hệ thống |
| Lực cắt lên dịch | Thấp (giữ cấu trúc) | Cao |
| Tự mồi / đảo chiều | Có | Hạn chế |
Hàm rắn của dịch quyết định cấu hình bơm
Khả năng bơm bùn của dòng PC phụ thuộc vào tỷ lệ chất rắn trong dịch và cách dịch được nạp vào buồng bơm. Bùn loãng tới trung bình tự chảy vào cửa hút nên dùng cấu hình tiêu chuẩn; bùn càng đặc, càng dính thì cần phễu (hopper) kèm vít tải để cưỡng bức nạp liệu, tránh dịch bị “treo” ở cửa hút. Đây là lý do cùng một họ Diamond lại tách thành cấu hình chuẩn và cấu hình phễu.
| Đặc tính dịch | Cấu hình phù hợp | Hàm rắn tham chiếu |
|---|---|---|
| Bùn loãng đến trung bình, có sợi/hạt | Cấu hình tiêu chuẩn (DN-JN) | Tới 18% |
| Bùn đặc, dính, khó tự chảy | Cấu hình phễu + vít tải (DH-JH) | Tới 28% |
| Dịch nhớt rất cao, công nghiệp/môi trường | Trục đứng (DV) | Theo môi chất |
Chọn series Nova Rotors theo loại bùn
Với bùn nước thải và dịch có hạt rắn, sợi, hai cấu hình thường được cân nhắc trước tiên là DN-JN (chuẩn) và DH-JH (phễu). DN-JN xử lý bùn đa dụng với hàm rắn tới 18%, đặt ở các điểm bơm bùn hồi lưu, bùn dư hoặc dịch có chất rắn lơ lửng. Khi bùn đã được cô đặc, dính và khó tự chảy, cấu hình DH-JH với phễu và vít tải cưỡng bức nạp liệu xử lý được hàm rắn tới 28%, phù hợp bùn đặc, bã thải và bùn ép.
| Series | Đặc điểm | Ứng dụng bùn/dịch |
|---|---|---|
| DN-JN | Cấu hình chuẩn, hàm rắn tới 18%, đa dụng | Bùn hồi lưu, bùn dư, dịch có hạt rắn lơ lửng |
| DH-JH | Phễu + vít tải, hàm rắn tới 28% | Bùn đặc, bã thải, bùn ép khó chảy |
| DV | Trục đứng, nhớt cao | Bể chứa sâu, dịch công nghiệp/môi trường |
Toàn dải Diamond đạt lưu lượng tới 420 m³/h, áp suất tới 48 bar, hàm rắn tới 28%; số liệu cụ thể cho từng cấu hình cần tra theo lưu lượng, độ nhớt và hàm rắn thực tế của ứng dụng.
Vật liệu stator và lưu ý vận hành để bền
Rotor và stator là cặp chi tiết hao mòn của bơm PC, nên việc chọn đúng vật liệu và vận hành đúng cách quyết định tuổi thọ. Stator cao su được chọn theo môi chất: NBR cho bùn và dịch gốc nước thông thường, EPDM cho môi chất có hóa chất phù hợp, Viton (FKM) cho dịch có dầu hoặc dung môi. Với bùn có hạt mài mòn, nên kiểm soát tốc độ vòng quay ở mức hợp lý để giảm mài mòn rotor-stator.
Lưu ý quan trọng là không được chạy khô. Khi thiếu dịch bôi trơn, ma sát giữa rotor và stator tăng nhanh và làm cháy stator chỉ trong thời gian ngắn. Cần bố trí cảm biến mức, bảo vệ chạy khô và quy trình mồi đầy đủ trước khi khởi động, đặc biệt ở các trạm bùn vận hành gián đoạn.
NOVA ROTORS · Ý Giải pháp bơm trục vít lệch tâm cho bùn và dịch nhiều rắn
Nova Rotors (Ý) chuyên về bơm trục vít lệch tâm, bơm wobble, bơm định lượng và máy nghiền. Dòng Diamond gồm các cấu hình DN-JN (chuẩn), DH-JH (phễu cho chất đặc), HE (phễu kèm xe đẩy), DV (trục đứng), DX-JX (vi sinh EHEDG/3A) và XF (titan cho ăn mòn mạnh), bao quát từ bùn nước thải đến dịch công nghiệp nhớt cao. TKT Pumps phân phối và tư vấn lựa chọn cấu hình, vật liệu stator và phụ tùng thay thế theo từng ứng dụng. Với 19+ năm kinh nghiệm, 12k+ dự án và 5k+ phụ tùng, đội kỹ thuật hỗ trợ 24/7 cho trạm bùn và nước thải.
Câu hỏi thường gặp về bơm bùn trục vít lệch tâm
Bơm trục vít lệch tâm bơm được bùn có hàm rắn bao nhiêu?
+
Tùy cấu hình. Cấu hình tiêu chuẩn DN-JN của Nova Rotors xử lý bùn với hàm rắn tới 18%, còn cấu hình phễu DH-JH có vít tải cưỡng bức nạp liệu xử lý được hàm rắn tới 28% cho bùn đặc, dính. Cần tra theo độ nhớt và đặc tính dịch thực tế.
Vì sao bơm này ít nghẹt hơn bơm ly tâm khi bơm dịch có sợi?
+
Bơm trục vít lệch tâm tạo các khoang kín di chuyển đều dọc trục, đủ rộng cho sợi và hạt rắn đi qua nguyên vẹn. Bơm không có cánh quạt văng dịch như ly tâm nên sợi không bị cuốn và vón gây nghẹt; lưu lượng cũng ổn định, ít xung.
Có được để bơm chạy khô không?
+
Không. Khi chạy khô, ma sát giữa rotor và stator cao su tăng nhanh và làm cháy stator. Cần mồi đầy đủ trước khi khởi động và bố trí bảo vệ chạy khô, đặc biệt với trạm bùn vận hành gián đoạn.
Chọn vật liệu stator nào cho bùn nước thải?
+
Bùn và dịch gốc nước thông thường dùng stator NBR. Nếu môi chất có hóa chất phù hợp thì cân nhắc EPDM; nếu có dầu hoặc dung môi thì dùng Viton (FKM). Việc chọn vật liệu nên dựa trên phân tích thành phần và nhiệt độ của dịch.
DN-JN và DH-JH khác nhau ở điểm nào?
+
DN-JN là cấu hình chuẩn cho bùn đa dụng có hàm rắn tới 18%, dịch tự chảy vào cửa hút. DH-JH có thêm phễu và vít tải để cưỡng bức nạp bùn đặc, dính, khó chảy, nâng hàm rắn xử lý lên tới 28%.
Bơm có giữ được cấu trúc bông bùn và dịch nhạy cắt không?
+
Có. Cơ chế khoang kín tạo lực cắt thấp (low shear) lên dịch, nên giữ được bông bùn và cấu trúc của các dịch nhạy cắt tốt hơn so với bơm ly tâm, hữu ích khi cần bảo toàn đặc tính dịch.
Cần chọn cấu hình và vật liệu stator phù hợp loại bùn của bạn? Đội kỹ thuật TKT Pumps hỗ trợ tính chọn theo lưu lượng, độ nhớt và hàm rắn thực tế.
Gửi yêu cầu tư vấn hoặc hotline 0941.400.488
Nguồn: tài liệu Nova Rotors (Ý) và catalog dòng Diamond progressive cavity, TKT biên soạn.







